<\/p>\n
UOKiK DLA ROLNICTWA \u2013 WIOSNA 2019<\/p>\n
[Warszawa, 29 kwietnia 2019 r.]<\/strong> \u00a0– W trakcie codziennych zakup\u00f3w wiele os\u00f3b zastanawia si\u0119 od czego zale\u017cy cena owoc\u00f3w i warzyw, kt\u00f3r\u0105 widz\u0105 na p\u00f3\u0142ce. Postanowili\u015bmy sprawdzi\u0107, kto najwi\u0119cej zarabia na tych produktach. Wyniki w du\u017cej mierze potwierdzaj\u0105 to o czym od dawna m\u00f3wi\u0105 rolnicy – \u017ce ich zarobek jest niewielki w por\u00f3wnaniu do ostatecznej ceny. W niekt\u00f3rych przypadkach by\u0142o to zaledwie kilkana\u015bcie procent \u00a0<\/em>– \u00a0m\u00f3wi prezes UOKiK, Marek Niechcia\u0142.<\/p>\n Jednym z impuls\u00f3w do badania by\u0142a ubieg\u0142oroczna kontrola cen owoc\u00f3w i warzyw, m.in. w skupach i sklepach<\/a>. Kontrolerzy z Inspekcji Handlowej\u00a0 zwr\u00f3cili wtedy uwag\u0119 na dysproporcje pomi\u0119dzy stawkami, jakie otrzymuje rolnik, a cen\u0105 w sieciach handlowych. Na prze\u0142omie 2018 i 2019 roku urz\u0105d postanowi\u0142 wnikliwie przyjrze\u0107 si\u0119 tej sprawie. Sprawdzili\u015bmy dane na zasadzie \u201ekroku wstecz\u201d. Zbadali\u015bmy ceny wybranej partii produktu w sklepie, a nast\u0119pnie po fakturach, poprzez po\u015brednik\u00f3w doszli\u015bmy do rolnik\u00f3w. Analiza dotyczy\u0142a produkt\u00f3w w pi\u0119ciu sklepach nale\u017c\u0105cych do sieci: Auchan, Biedronka, Carrefour, Lidl i Tesco. Przeprowadzi\u0142y j\u0105 Wojew\u00f3dzkie Inspektoraty Inspekcji Handlowej w Krakowie, Warszawie i Poznaniu. Kontrolerzy sprawdzali aktualne w\u00f3wczas ceny cebuli, ziemniak\u00f3w i jab\u0142ek<\/strong> oraz wakacyjne stawki za wi\u015bnie i maliny.<\/strong><\/p>\n Wyniki analizy maj\u0105 charakter pogl\u0105dowy, trzeba wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce badaniu poddano tylko jedn\u0105 parti\u0119 konkretnego produktu, st\u0105d wynik\u00f3w nie mo\u017cna odnosi\u0107 do ca\u0142ego rynku.<\/p>\n – Cho\u0107<\/em> by\u0142o to pilota\u017cowe badanie, mo\u017cemy jednak zobaczy\u0107 konkretne przypadki, w kt\u00f3rych producent \u017cywno\u015bci zarabia\u0142 nieproporcjonalnie w por\u00f3wnaniu do w\u0142o\u017conej pracy i ponoszonego ryzyka. \u00a0Dlatego apeluj\u0119 do sieci handlowych o wprowadzenie program\u00f3w, kt\u00f3re zagwarantuj\u0105 polskim rolnikom uczciwe ceny za ich produkty. Rozwi\u0105za\u0144 mo\u017ce by\u0107 wiele, jednym z nich proste oznaczenie \u00a0np. na wz\u00f3r certyfikat\u00f3w Fair Trade, kt\u00f3re oznaczaj\u0105, \u017ce farmerzy w dalekich zak\u0105tkach \u015bwiata <\/em>\u00a0dostaj\u0105\u00a0 sprawiedliwe wynagrodzenie za ich prac\u0119<\/em> \u00a0<\/em>\u2013<\/em> m\u00f3wi prezes Marek Niechcia\u0142.<\/p>\n Szczeg\u00f3\u0142owe wyniki badania<\/strong><\/p>\n Pilota\u017c pokaza\u0142, \u017ce w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w mi\u0119dzy rolnikiem a sklepem wyst\u0119puje kilku po\u015brednik\u00f3w, kt\u00f3rzy maj\u0105 znacz\u0105cy wp\u0142yw na ostateczn\u0105 cen\u0119 warzyw lub owoc\u00f3w w oferowanych w sklepach. W przypadku jab\u0142ek zysk po\u015brednik\u00f3w waha\u0142 si\u0119 od 10 do 77 proc., a sklep\u00f3w od 9 do 27 proc. \u00a0Z analiz UOKiK wynika jednocze\u015bnie, \u017ce w najgorszym przypadku\u00a0 sadownik zarobi\u0142 zaledwie 14 proc. ko\u0144cowej ceny jab\u0142ek. Zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce kilogram owocu kosztowa\u0142 2 z\u0142 oznacza to, \u017ce mog\u0142o si\u0119 zdarzy\u0107, \u017ce rolnik zarobi\u0142 zaledwie 28 groszy, mimo ponoszonych ryzyk i ogromnego nak\u0142adu pracy. Pozosta\u0142e wyniki przedstawiamy poni\u017cej:<\/p>\n Maliny: <\/strong>Rolnicy otrzymali od 26 do 58 proc. ceny, kt\u00f3r\u0105 p\u0142aci\u0142 konsument. Po\u015brednicy od 10 do 42 proc., a sieci handlowe od 9 do 27 proc.<\/p>\n Wi\u015bnie: <\/strong>Wi\u015bnie sprzedawa\u0142y tylko trzy ze sprawdzanych sieci. Udzia\u0142 tych sklep\u00f3w w cenie na p\u00f3\u0142ce to od 25 do 68 proc. W przypadku rolnik\u00f3w ten odsetek waha\u0142 si\u0119 od 15 do 50 proc., a po\u015brednik\u00f3w – od 17 do 26 proc.<\/p>\n Cebula: <\/strong>Zarobek producent\u00f3w wynosi\u0142 mi\u0119dzy 19 a 83 proc., po\u015brednik\u00f3w od 43 do 52 proc. (ponadto w jednym przypadku po\u015brednicy sprzedali do sklepu produkt taniej ni\u017c kupili od rolnika), a sklep\u00f3w od 7 do 35 proc.<\/p>\n Ziemniaki: <\/strong>Udzia\u0142 rolnik\u00f3w w ko\u0144cowej cenie wyni\u00f3s\u0142 od 26 do 68 proc, a po\u015brednik\u00f3w od 3 do 53 proc. Zarobek sklep\u00f3w to od 7 do 36 proc. ceny na p\u00f3\u0142ce.<\/p>\n Zebrany przez UOKiK materia\u0142 ma wy\u0142\u0105cznie charakter pogl\u0105dowy, niemniej zaobserwowane zale\u017cno\u015bci mog\u0105 stanowi\u0107 punkt wyj\u015bcia dla sieci handlowych chc\u0105cych wprowadza\u0107 rozwi\u0105zania promuj\u0105ce polsk\u0105 \u017cywno\u015b\u0107 i wspieraj\u0105ce polskich rolnik\u00f3w.<\/p>\n <\/p>\n Decyzja – S\u00fcdzucker Polska<\/strong><\/p>\n Sprawdzanie \u0142a\u0144cucha cen to niejedyne dzia\u0142ania UOKiK na rynku rolno-spo\u017cywczym w ostatnim czasie. \u00a0Urz\u0105d wyda\u0142 decyzj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 <\/strong>S\u00fcdzucker Polska. Jest to jeden z czterech producent\u00f3w cukru w Polsce, dzia\u0142a na po\u0142udniu kraju, gdzie pozosta\u0142e sp\u00f3\u0142ki cukrownicze nie posiadaj\u0105 swoich zak\u0142ad\u00f3w. Przeprowadzone post\u0119powanie wykaza\u0142o, \u017ce przedsi\u0119biorca m\u00f3g\u0142 wykorzystywa\u0107 swoj\u0105 przewag\u0119 negocjacyjn\u0105 wobec dostawc\u00f3w burak\u00f3w cukrowych \u2013 w niejasny spos\u00f3b \u00a0ustala\u0107 ceny oraz \u00a0stosowa\u0107 zbyt d\u0142ugie terminy p\u0142atno\u015bci.<\/p>\n W przypadku ceny rolnicy znali tylko cz\u0119\u015b\u0107 stawki, jak\u0105 otrzymywali \u2013 tzw. cen\u0119 gwarantowan\u0105. Nie mieli natomiast mo\u017cliwo\u015bci sprawdzenia, w jaki spos\u00f3b wyliczana jest pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 nale\u017cnych im pieni\u0119dzy. S\u00fcdzucker oblicza\u0142 j\u0105 na podstawie\u00a0 ceny uzyskanej ze sprzeda\u017cy cukru w swoich zak\u0142adach w Europie. Ta stawka zatwierdzana by\u0142a przez wsp\u00f3ln\u0105 komisj\u0119 koncernu S\u00fcdzucker i niemieckich plantator\u00f3w. Te ustalenia by\u0142y wi\u0105\u017c\u0105ce dla polskich rolnik\u00f3w, kt\u00f3rzy nie mieli wp\u0142ywu na kszta\u0142towanie ceny, a nawet mo\u017cliwo\u015bci weryfikacji oblicze\u0144.<\/p>\n Urz\u0105d zakwestionowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c terminy p\u0142atno\u015bci stosowane przez sp\u00f3\u0142k\u0119. Zgodnie z przepisami, nie powinny one przekracza\u0107 60 dni. Producent cukru przewidzia\u0142 dwa terminy. Rolnicy, kt\u00f3rzy dostarczali produkt do 30 listopada, otrzymywali zap\u0142at\u0119 ceny gwarantowanej do 10 grudnia. By\u0142o to niekorzystne dla plantator\u00f3w, kt\u00f3rzy przekazywali buraki wcze\u015bniej, np. w ramach wczesnych dostaw w po\u0142owie wrze\u015bnia. Rolnicy, kt\u00f3rzy dostarczali warzywa po 1 grudnia otrzymywali nale\u017cno\u015b\u0107\u00a0po zako\u0144czeniu przetwarzania burak\u00f3w na cukier na prze\u0142omie stycznia i lutego.\u00a0To oznacza\u0142o, \u017ce na pieni\u0105dze mogli czeka\u0107 ponad dwa miesi\u0105ce.<\/p>\n W trakcie post\u0119powania S\u00fcdzucker Polska dobrowolnie zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 do zmiany praktyk. Urz\u0105d uzna\u0142, \u017ce dzi\u0119ki temu b\u0119dzie mo\u017cliwa poprawa sytuacji rolnik\u00f3w i szybkie wyeliminowanie niekorzystnych dla nich praktyk.<\/p>\n –\u00a0 Bardzo wa\u017cne jest zwi\u0119kszenie si\u0142y negocjacyjnej polskich plantator\u00f3w. Dzi\u0119ki naszej decyzji zyskaj\u0105 takie same uprawnienia, jak ich niemieccy odpowiednicy<\/em> \u2013 m\u00f3wi prezes UOKiK, Marek Niechcia\u0142.<\/p>\n W toku negocjacji wzorca umownego przedstawiciele polskich rolnik\u00f3w otrzymaj\u0105 dokumenty reguluj\u0105ce kwestie zwi\u0105zane z p\u00f3\u017aniejszym wyliczeniem ceny. Co r\u00f3wnie istotne, b\u0119d\u0105\u00a0 mogli uczestniczy\u0107 w posiedzeniach wsp\u00f3lnej komisji niemieckich plantator\u00f3w i koncernu S\u00fcdzucker. Oznacza to, \u017ce b\u0119d\u0105 brali bezpo\u015brednio udzia\u0142 w weryfikacji wylicze\u0144 cenowych sp\u00f3\u0142ki.<\/p>\n Ponadto sp\u00f3\u0142ka znacz\u0105co skr\u00f3ci termin p\u0142atno\u015bci. W przypadku dostarczenia burak\u00f3w do ko\u0144ca danego miesi\u0105ca, S\u00fcdzucker Polska zap\u0142aci cen\u0119 gwarantowan\u0105 do 10 dnia kolejnego miesi\u0105ca. Je\u017celi rolnik przywiezie warzywo po 1 stycznia w\u00f3wczas otrzyma nale\u017cno\u015b\u0107 w ci\u0105gu 14 dni od zako\u0144czenia kampanii cukrowniczej, czyli w okolicach po\u0142owy lutego. \u00a0Oznacza to, \u017ce plantatorzy b\u0119d\u0105 czekali na pieni\u0105dze od 10 do ok. 40 dni.<\/p>\n Kolejne dzia\u0142ania UOKiK <\/strong><\/p>\n – To nie koniec aktywno\u015bci urz\u0119du na rynku rolno-spo\u017cywczym. Sprawdzili\u015bmy tak\u017ce umowy, jakie zawieraj\u0105 przetw\u00f3rcy owoc\u00f3w z rolnikami. Zacz\u0119li\u015bmy ju\u017c wysy\u0142a\u0107 wezwania do zmiany praktyk do tych podmiot\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0105 nieuczciwie wykorzystywa\u0107 swoj\u0105 przewag\u0119 kontraktow\u0105. W sumie planujemy 13 wyst\u0105pie\u0144 <\/em>\u2013 m\u00f3wi Piotr Adamczewski,\u00a0 dyrektor Delegatury UOKiK w Bydgoszczy.<\/p>\n \u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 pisemnie pod adresem:<\/strong> Delegatura UOKiK w Bydgoszczy, Plac Ko\u015bcieleckich 3, 85-033 Bydgoszcz,<\/p>\n \u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 telefonicznie: 52\u00a0345 56 44<\/p>\n <\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n
\n Sprawy z zakresu przewagi kontraktowej prowadzi Delegatura UOKiK w Bydgoszczy. Mo\u017cesz zg\u0142osi\u0107 sw\u00f3j problem – gwarantujemy anonimowo\u015b\u0107:\u00b7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 e-mailem: przewaga@uokik.gov.pl<\/a><\/p>\n