<\/p>\n
DZIA\u0141ALNO\u015a\u0106 UOKIK W 2022 ROKU<\/p>\n
[Warszawa, 7 marca 2023 r.]<\/strong> \u2013\u00a0Ubieg\u0142y rok to czas wyt\u0119\u017conej pracy dla konsument\u00f3w i\u00a0uczciwych przedsi\u0119biorc\u00f3w, naznaczony po pandemicznymi trudno\u015bciami, ale przede wszystkim wojn\u0105 w Ukrainie. Wyzwaniom stawiali\u015bmy czo\u0142a nie tylko monitoruj\u0105c rynek i przeciwdzia\u0142aj\u0105c nieuczciwym praktykom, ale tak\u017ce wspieraj\u0105c rz\u0105d w wypracowaniu i notyfikacji program\u00f3w pomocowych.\u00a0 W 2022 roku wyra\u017anie dostrzegane by\u0142y nasze dzia\u0142ania w sieci. Rozpocz\u0119li\u015bmy rewolucj\u0119 w zakresie oznaczania tre\u015bci komercyjnych w internecie, a tak\u017ce rozpocz\u0119li\u015bmy porz\u0105dkowanie marketingu tre\u015bci na portalach informacyjnych. Kwestionowali\u015bmy \u00a0praktyki przedsi\u0119biorc\u00f3w e-commerce, kt\u00f3rzy niestety coraz cz\u0119\u015bciej wykorzystuj\u0105 wiedz\u0119 na temat zachowa\u0144 konsumenckich do nieuczciwego wp\u0142ywania na decyzje zakupowe, w tym tzw. dark patterns. W t\u0119 tematyk\u0119 naturalnie wpisuj\u0105 si\u0119 wydane pod koniec roku dwie wa\u017cne decyzje wobec Allegro, kt\u00f3re pokazuj\u0105, \u017ce pod jednym dachem my\u015blimy zar\u00f3wno o ochronie konkurencji, jak i konsument\u00f3w. \u0141\u0105cznie wydali\u015bmy prawie tysi\u0105c decyzji i na\u0142o\u017cyli\u015bmy blisko 430 mln z\u0142 kar\u00a0<\/em>\u2013 m\u00f3wi Prezes UOKiK Tomasz Chr\u00f3stny.<\/p>\n OCHRONA KONKURENCJI<\/strong><\/p>\n Praktyki ograniczaj\u0105ce konkurencj\u0119<\/strong><\/p>\n W 2022 roku Prezes UOKiK wszcz\u0105\u0142 35 post\u0119powa\u0144 – wyja\u015bniaj\u0105cych i antymonopolowych dotycz\u0105cych praktyk ograniczaj\u0105cych konkurencj\u0119<\/strong>. Ponadto wystosowa\u0142 52 wyst\u0105pienia mi\u0119kkie<\/strong> do przedsi\u0119biorc\u00f3w. Polegaj\u0105 one na wezwaniu do przedstawienia wyja\u015bnie\u0144, zmiany b\u0105d\u017a eliminacji niedozwolonych dzia\u0142a\u0144.<\/p>\n Prezes Urz\u0119du wyda\u0142 w 2022 roku 8 decyzji z zakresu praktyk ograniczaj\u0105cych konkurencj\u0119<\/strong>, z czego 7 dotyczy\u0142o niedozwolonych porozumie\u0144, a jedna – nadu\u017cywania pozycji dominuj\u0105cej. \u0141\u0105czne kary finansowe wynios\u0142y ponad <\/strong>241 mln z\u0142. <\/strong>W dw\u00f3ch przypadkach sankcje obni\u017cono dzi\u0119ki programowi \u0142agodzenia kar leniency<\/em><\/a>. W 2022 r. przedsi\u0119biorcy z\u0142o\u017cyli 3 wnioski o obj\u0119cie tym programem. Zbieraj\u0105c dowody potwierdzaj\u0105ce istnienie praktyk antymonopolowych, Urz\u0105d dziewi\u0119\u0107 razy skorzysta\u0142 z mo\u017cliwo\u015bci przeszukania firm, sprawdzaj\u0105c 30 przedsi\u0119biorc\u00f3w. W por\u00f3wnaniu z rokiem ubieg\u0142ym ponad czterokrotnie wzros\u0142a liczba sygna\u0142\u00f3w zg\u0142oszonych w ramach programu sygnalista. <\/a>\u00a0W ubieg\u0142ym roku by\u0142o ich 2396, a rok wcze\u015bniej 547.<\/p>\n Najwy\u017csza kara za praktyki ograniczaj\u0105ce konkurencj\u0119 w 2022 r. zosta\u0142a na\u0142o\u017cona na sp\u00f3\u0142k\u0119 Allegro<\/a> i wynios\u0142a ponad 206 mln z\u0142. Przedsi\u0119biorca w niedozwolony spos\u00f3b wykorzystywa\u0142 pozycj\u0119 rynkow\u0105, faworyzuj\u0105c w\u0142asny sklep internetowy kosztem konkurencyjnych sprzedawc\u00f3w na platformie allegro.pl.<\/p>\n Druga w kolejno\u015bci kara dotyczy\u0142a sp\u00f3\u0142ki Karcher<\/a> i wynios\u0142a 26 mln z\u0142. Przedsi\u0119biorca od ko\u0144ca lat 90. w porozumieniu ze swoimi dystrybutorami ustala\u0142 minimalne i sztywne ceny detaliczne urz\u0105dze\u0144 i system\u00f3w czyszcz\u0105cych marki K\u00e4rcher. Kara by\u0142aby znacz\u0105co wy\u017csza, gdyby sp\u00f3\u0142ka nie skorzysta\u0142a z programu \u0142agodzenia kar leniency.<\/p>\n Inna wa\u017cna decyzja dotyczy\u0142a zmowy przetargowej \u00a0<\/a>siedmiu przedsi\u0119biorc\u00f3w zajmuj\u0105cych si\u0119 odbiorem odpad\u00f3w. Utworzone przez firmy konsorcjum s\u0142u\u017cy\u0142o ograniczeniu \u00a0konkurencji w zam\u00f3wieniach publicznych, organizowanych przez zwi\u0105zek gmin aglomeracji pozna\u0144skiej. \u0141\u0105czna suma kar pieni\u0119\u017cnych wynios\u0142a w tym przypadku ponad 7 mln z\u0142.<\/p>\n W\u015br\u00f3d wyst\u0105pie\u0144 mi\u0119kkich na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje interwencja na rynku samochod\u00f3w osobowych<\/a>. Prezes UOKiK sprawdzi\u0142 w ramach badania rynku praktyki importer\u00f3w 14 najwi\u0119kszych marek. W efekcie naprawy gwarancyjne nie s\u0105 ju\u017c uzale\u017cniane od serwisowania pojazd\u00f3w wy\u0142\u0105cznie w autoryzowanych stacjach obs\u0142ugi. Swoje praktyki w tym zakresie zmienili importerzy marek: Ford, Nissan, Citroen, DS i Peugeot.<\/p>\n Przewaga kontraktowa<\/strong><\/p>\n W 2022 roku Prezes UOKiK wyda\u0142 3 decyzje<\/strong> dotycz\u0105ce nieuczciwego wykorzystywania przewagi kontraktowej w obrocie produktami rolno-spo\u017cywczymi. Wszcz\u0105\u0142 17 post\u0119powa\u0144 wyja\u015bniaj\u0105cych oraz 4 w\u0142a\u015bciwe<\/strong>. Ponadto skierowa\u0142 14 wyst\u0105pie\u0144 mi\u0119kkich do przedsi\u0119biorc\u00f3w.<\/p>\n \u0141\u0105czne kary za nieuczciwe wykorzystywanie przewagi kontraktowej wynios\u0142y blisko 71 mln z\u0142<\/strong>. Decyzja z najwy\u017csz\u0105 kar\u0105\u00a0dotyczy\u0142a niedozwolonego pozbawiania przyznanej pomocy za poniesione straty hodowcom trzody chlewnej ze stref ASF. Tak\u0105 praktyk\u0119 stosowa\u0142a sp\u00f3\u0142ka Agri Plus nale\u017c\u0105ca do grupy kapita\u0142owej Animex. Przeprowadzone post\u0119powanie<\/a> wykaza\u0142o, \u017ce dzia\u0142ania przedsi\u0119biorcy stanowi\u0142y nieuczciwe wykorzystanie przewagi kontraktowej. Prezes UOKiK na\u0142o\u017cy\u0142 na niego kar\u0119 w wysoko\u015bci ponad 68 mln z\u0142.<\/p>\n Wa\u017cne rozstrzygni\u0119cia dotyczy\u0142y r\u00f3wnie\u017c rynku zbo\u017ca. Prezes UOKiK na\u0142o\u017cy\u0142 przesz\u0142o 2 mln z\u0142 kary na sp\u00f3\u0142k\u0119 Cefetra Polska<\/a>. Przedsi\u0119biorca wymaga\u0142 od rolnik\u00f3w ca\u0142o\u015bci zakontraktowanych dostaw,\u00a0tak\u017ce w\u00f3wczas gdy wyst\u0105pi\u0142y niezale\u017cne od nich okoliczno\u015bci, np. susza lub inny przypadek si\u0142y wy\u017cszej, uniemo\u017cliwiaj\u0105cy realizacj\u0119 dostaw przez rolnika. Podobne praktyki stosowa\u0142a sp\u00f3\u0142ka Polish Agri<\/a>, na kt\u00f3r\u0105 zosta\u0142a na\u0142o\u017cona sankcja pieni\u0119\u017cna w wysoko\u015bci ponad 300 tys. z\u0142.<\/p>\n Poza wydanymi decyzjami na uwag\u0119 zas\u0142uguje m.in. raport<\/a> dotycz\u0105cy op\u0142at oko\u0142osprzeda\u017cowych, pobieranych przez sieci handlowe od dostawc\u00f3w za us\u0142ugi wykonywane na ich rzecz. Wskazano w nim m.in. kt\u00f3re praktyki du\u017cych sieci mog\u0105 narusza\u0107 przepisy. Ju\u017c w trakcie badania zosta\u0142y wszcz\u0119te pierwsze post\u0119powania dotycz\u0105ce praktyk w\u0142a\u015bcicieli sklep\u00f3w: Auchan, Carrefour<\/a>, Dino, Selgros i \u017babka<\/a> podejrzewanych o wykorzystywanie op\u0142at do dzia\u0142a\u0144 na niekorzy\u015b\u0107 swoich mniejszych kontrahent\u00f3w.<\/p>\n Kontrola koncentracji i inwestycji<\/strong><\/p>\n Ochrona konkurencji to tak\u017ce kontrola koncentracji. 2022 r. by\u0142 dla UOKiK rekordowym pod wzgl\u0119dem spraw dotycz\u0105cych fuzji i przej\u0119\u0107. Prezes UOKiK wyda\u0142 327 decyzji<\/strong>, w\u00a0kt\u00f3rych zgodzi\u0142 si\u0119 na koncentracj\u0119, z czego w jednym przypadku by\u0142a to zgoda warunkowa.<\/p>\n Prezes UOKiK wyda\u0142 r\u00f3wnie\u017c w jednej sprawie zastrze\u017cenia wobec koncentracji wskazuj\u0105c, i\u017c mo\u017ce ona doprowadzi\u0107 do istotnego ograniczenia konkurencji na krajowym rynku sprzeda\u017cy walcowanych szyn kolejowych. W nast\u0119pstwie tego sp\u00f3\u0142ki ArcelorMittal i Moris wycofa\u0142y zg\u0142oszenie.<\/p>\n Prezes Urz\u0119du wszcz\u0105\u0142 342 post\u0119powania<\/strong>,\u00a0w kt\u00f3rych sprawdza\u0142, czy planowane transakcje nie wp\u0142yn\u0105 negatywnie na konkurencj\u0119.<\/p>\n Prezes Urz\u0119du wszcz\u0105\u0142 ponadto 3 post\u0119powania z zakresu kontroli inwestycji i wyda\u0142 jedn\u0105 decyzj\u0119 dotycz\u0105c\u0105 braku sprzeciwu do planowanej transakcji.<\/p>\n Zatory p\u0142atnicze<\/strong><\/p>\n W ubieg\u0142ym roku Urz\u0105d prowadzi\u0142 88 post\u0119powa\u0144 dotycz\u0105cych zator\u00f3w p\u0142atniczych<\/strong>. Wydane zosta\u0142y 33 decyzje<\/strong> w sprawie nadmiernego op\u00f3\u017aniania si\u0119 ze spe\u0142nianiem \u015bwiadcze\u0144 pieni\u0119\u017cnych. Na przedsi\u0119biorc\u00f3w powoduj\u0105cych zatory na\u0142o\u017cono kary w \u0142\u0105cznej wysoko\u015bci prawie 11 mln z\u0142, <\/strong>czyli o 9,5 mln z\u0142 wi\u0119cej ni\u017c w 2021 r. <\/em><\/p>\n Najwy\u017csza kara zosta\u0142a na\u0142o\u017cona na sp\u00f3\u0142k\u0119 <\/em>Polska Grupa Farmaceutyczna<\/a> i wynios\u0142a ponad 4 mln z\u0142. Nast\u0119pna w kolejno\u015bci kara dotyczy\u0142a r\u00f3wnie\u017c przedsi\u0119biorcy z bran\u017cy farmaceutycznej \u2013 sp\u00f3\u0142ki <\/em>Neuca<\/a> i wynios\u0142a ponad 3 mln z\u0142. Inne ukarane podmioty to m.in. Zak\u0142ady Drobiarskie<\/em> Farmio<\/a> (kara ponad 730 tys. z\u0142), sp\u00f3\u0142ka <\/em>Bewa<\/a> (ponad 567 tys. z\u0142 kary) oraz <\/em>Reckitt Benckiser Production<\/a> (prawie 555 tys. z\u0142).<\/p>\n Ubieg\u0142y rok przyni\u00f3s\u0142 r\u00f3wnie\u017c <\/em>nowelizacj\u0119 przepis\u00f3w<\/a> o zatorach p\u0142atniczych. <\/em>Prezes Urz\u0119du uzyska\u0142 kompetencje do kierowania do przedsi\u0119biorc\u00f3w tzw. mi\u0119kkich wezwa\u0144, bez konieczno\u015bci wszczynania post\u0119powania administracyjnego. Ustawodawca zdecydowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c na zmian\u0119 wzoru, na podstawie kt\u00f3rego wyliczane s\u0105 kary pieni\u0119\u017cne. Jednocze\u015bnie nowelizacja wprowadza instytucj\u0119 tak zwanego \u201emiarkowania kary\u201d polegaj\u0105cego na uwzgl\u0119dnianiu okoliczno\u015bci zar\u00f3wno \u0142agodz\u0105cych (skutkuj\u0105cych obni\u017ceniem kary), jak i\u00a0obci\u0105\u017caj\u0105cych (w oparciu o kt\u00f3re kara b\u0119dzie zaostrzana).<\/p>\n Pomoc publiczna<\/strong><\/p>\n Pomoc publiczna jest ingerencj\u0105 pa\u0144stwa w mechanizmy wolnego rynku, dlatego stosowana jest w ograniczonym zakresie. UOKiK wst\u0119pnie ocenia wsparcie indywidualne i programy pomocowe<\/a> pod k\u0105tem zgodno\u015bci z prawem unijnym oraz monitoruje pomoc publiczn\u0105<\/a>, czyli wsparcie udzielone przedsi\u0119biorcom w Polsce. W 2022 roku Urz\u0105d zaopiniowa\u0142 39 projekt\u00f3w <\/strong>dotycz\u0105cych program\u00f3w pomocowych i pomocy indywidualnej (w tym na restrukturyzacj\u0119). Do UOKiK wp\u0142yn\u0119\u0142y <\/strong>462 wnioski o dokonanie interpretacji i 603 projekty dokument\u00f3w rz\u0105dowych <\/strong>do analizy pod k\u0105tem mo\u017cliwo\u015bci wyst\u0105pienia pomocy publicznej. Ponadto do Urz\u0119du zg\u0142oszono 952 projekty program\u00f3w de minimis<\/strong>, kt\u00f3re UOKiK ocenia\u0142 pod wzgl\u0119dem przejrzysto\u015bci zasad udzielania pomocy.<\/p>\n UOKiK notyfikowa\u0142 w 2022 r. Komisji Europejskiej 29 projekt\u00f3w przewiduj\u0105cych udzielenie pomocy publicznej<\/strong>, w tym 24 program\u00f3w pomocowych i 5 dotycz\u0105cych pomocy indywidualnej (w tym na restrukturyzacj\u0119). KE zaakceptowa\u0142a 21 projekt\u00f3w pomocowych.<\/strong><\/p>\n OCHRONA KONSUMENT\u00d3W<\/strong><\/p>\n Ochrona zbiorowych interes\u00f3w konsument\u00f3w i niedozwolone postanowienia umowne<\/strong><\/p>\n Prezes UOKiK wszcz\u0105\u0142<\/strong> 97<\/strong> post\u0119powa\u0144 <\/strong>w sprawie praktyk naruszaj\u0105cych zbiorowe interesy konsument\u00f3w oraz dotycz\u0105cych uznania postanowie\u0144 wzorca umowy za niedozwolone, a\u00a0tak\u017ce 203 post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105ce. Wyda\u0142 58 decyzji, w kt\u00f3rych na\u0142o\u017cy\u0142 \u0142\u0105cznie ponad 102 mln z\u0142 sankcji pieni\u0119\u017cnych<\/strong>. Ponadto po raz pierwszy wydana zosta\u0142a decyzja tymczasowa<\/a>. Jest to mechanizm stosowany w wyj\u0105tkowych sytuacjach. Umo\u017cliwia szybk\u0105 reakcj\u0119 na praktyki zagra\u017caj\u0105ce zbiorowym interesom konsument\u00f3w, je\u015bli oka\u017ce si\u0119, \u017ce ich skutki mog\u0105 by\u0107 powa\u017cne i trudne lub wr\u0119cz niemo\u017cliwe do usuni\u0119cia. Prezes Urz\u0119du wyda\u0142 j\u0105 w post\u0119powaniu wobec sp\u00f3\u0142ki Obligacje Spo\u0142eczne, kt\u00f3rej oferta nie mia\u0142a nic wsp\u00f3lnego z obligacjami i polega\u0142a na tym, \u017ce konsumenci udzielali jej po\u017cyczek.<\/p>\n Urz\u0105d podejmowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142ania mi\u0119kkie: wystosowa\u0142 363 wyst\u0105pienia do przedsi\u0119biorc\u00f3w z zakresu ochrony konsument\u00f3w. Ponadto 251 razy wyda\u0142 istotny pogl\u0105d w sprawie dla os\u00f3b walcz\u0105cych o swoje prawa w s\u0105dzie.<\/p>\n Najwy\u017csza kara<\/strong> za naruszanie zbiorowych interes\u00f3w konsument\u00f3w w 2022 r. wynios\u0142a ponad 28 mln z\u0142.<\/strong> Sankcja zosta\u0142a na\u0142o\u017cona na sp\u00f3\u0142k\u0119 BO Energy<\/a> (wcze\u015bniej FG Energy), kt\u00f3ra zajmuje si\u0119 sprzeda\u017c\u0105 i monta\u017cem instalacji fotowoltaicznych, zawieraj\u0105c umowy poza lokalem przedsi\u0119biorstwa. Zakwestionowane praktyki to m.in. utrudnianie konsumentom bezkosztowego odst\u0105pienia od umowy, wprowadzanie ich w b\u0142\u0105d co do wsp\u00f3\u0142pracy z\u00a0Ministerstwem Klimatu i bezp\u0142atno\u015bci audytu.<\/p>\n Prezes UOKiK wielokrotnie wskazywa\u0142, \u017ce zmiana istotnych warunk\u00f3w trwaj\u0105cej umowy zawartej na czas nieoznaczony mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 tylko w\u00f3wczas, gdy umowa to wyra\u017anie przewiduje. By\u0142o to wielokrotnie podkre\u015blana w wydawanych decyzjach wzgl\u0119dem przedsi\u0119biorc\u00f3w z sektora telekomunikacyjnego. W 2022 r. za jednostronne, bez podstawy prawnej, zmiany takiej umowy i wprowadzenie podwy\u017cki op\u0142at abonamentowych ukarana kwot\u0105 ponad 22 mln z\u0142 zosta\u0142a Vectra<\/a>. Z kolei na UPC Polska<\/a> zosta\u0142a na\u0142o\u017cona sankcja 12,5 mln z\u0142 za wyg\u00f3rowane koszty wypowiedzenia umowy zawartej na czas oznaczony. Klienci, kt\u00f3rzy chcieli zrezygnowa\u0107 z us\u0142ug sp\u00f3\u0142ki przed terminem, musieli p\u0142aci\u0107 wi\u0119cej ni\u017c gdyby kontynuowali umow\u0119. Prezes UOKiK nakaza\u0142 UPC Polska zaprzestanie praktyki oraz zwrot konsumentom nieprawid\u0142owo pobranych op\u0142at.<\/p>\n Prezes UOKiK kwestionowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c nieprawid\u0142owo wprowadzane zmiany w umowach w bran\u017cy finansowej, ubezpieczeniowej, e-p\u0142atno\u015bci czy e-commerce. Wszcz\u0105\u0142 post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105ce w sprawie klauzul waloryzacyjnych wprowadzonych przez operator\u00f3w kom\u00f3rkowych<\/a> w umowach na czas oznaczony i rozpocz\u0105\u0142 badanie rynku<\/a> bran\u017cy deweloperskiej<\/a> w tym zakresie.<\/p>\n Istotne by\u0142y r\u00f3wnie\u017c dzia\u0142ania Urz\u0119du wzgl\u0119dem ubezpieczycieli oferuj\u0105cych indywidualne ubezpieczenie na \u017cycie z ubezpieczeniowymi funduszami kapita\u0142owymi (ufk), kt\u00f3rzy stosowali niedozwolone postanowienia umowne, maj\u0105ce zniech\u0119ci\u0107 konsument\u00f3w do wypowiedzenia um\u00f3w w pierwszych latach ich zawarcia. Decyzje dotyczy\u0142y sp\u00f3\u0142ek MetLife<\/a>, ukaranej kwot\u0105 ponad 5,2 mln z\u0142 oraz UNIQA<\/a> (wcze\u015bniej AXA \u017bycie TU S.A.), na kt\u00f3r\u0105 zosta\u0142a na\u0142o\u017cona sankcja ponad 10 mln z\u0142.<\/p>\n Uwag\u0119 Prezesa UOKiK w ubieg\u0142ym roku przyku\u0142 tak\u017ce intensywnie rozwijaj\u0105cy si\u0119 rynek medi\u00f3w spo\u0142eczno\u015bciowych i konieczno\u015b\u0107 zadbania o to, by wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 transparentnymi zasadami, a jego u\u017cytkownicy nie byli wprowadzani w b\u0142\u0105d. We wrze\u015bniu zosta\u0142y wydane Rekomendacje Prezesa UOKiK dotycz\u0105ce oznaczania tre\u015bci reklamowych przez influencer\u00f3w w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych<\/a>. Maj\u0105 one pomaga\u0107 tw\u00f3rcom internetowym w interpretacji ju\u017c istniej\u0105cego prawa. Dokument zawiera nie tylko wa\u017cne definicje czy regulacje prawne i\u00a0konsekwencje, jakie mo\u017cna ponie\u015b\u0107 w zwi\u0105zku z kryptoreklam\u0105, ale tak\u017ce konkretne przyk\u0142ady oznacze\u0144 materia\u0142\u00f3w reklamowych w r\u00f3\u017cnych mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, takich jak Instagram, Facebook, TikTok, YouTube i inne, wraz z podaniem praktycznego schematu dzia\u0142a\u0144 do ka\u017cdego z nich. Za brak wsp\u00f3\u0142pracy z Urz\u0119dem ukaranych zosta\u0142o sze\u015bciu influencer\u00f3w<\/a> (kary wynios\u0142y \u0142\u0105cznie prawie 140 tys. z\u0142), zarzuty nieprawid\u0142owego oznaczania reklam otrzyma\u0142o troje tw\u00f3rc\u00f3w internetowych<\/a> z bran\u017cy fitness, a tak\u017ce ich reklamodawca. Na bie\u017c\u0105co Prezes Urz\u0119du monitoruje rynek i podejmuje dzia\u0142ania adekwatne wzgl\u0119dem ewentualnych narusze\u0144.<\/p>\n Kolejnym krokiem by\u0142o zweryfikowanie sposobu oznaczania tre\u015bci publikowanych w\u00a0serwisach internetowych. Urz\u0105d analizowa\u0142 czy przekazy komercyjne oznaczone s\u0105 w\u00a0odpowiedni spos\u00f3b, tak aby konsumenci nie mieli w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce maj\u0105 do czynienia z\u00a0reklam\u0105. Pierwsze\u00a0zarzuty otrzyma\u0142y dwa serwisy<\/a>, wobec kolejnych trwa\u0142y post\u0119powania wyja\u015bniaj\u0105ce.<\/p>\n Urz\u0105d analizuje tak\u017ce praktyki przedsi\u0119biorc\u00f3w e-commerce, kt\u00f3rzy niestety coraz cz\u0119\u015bciej wykorzystuj\u0105 wiedz\u0119 na temat zachowa\u0144 konsumenckich w internecie do wp\u0142ywania na ich decyzje zakupowe w nieuczciwy spos\u00f3b, czyli tzw. dark patterns. Mog\u0105 one polega\u0107 m.in. na eksponowaniu korzystniejszych dla przedsi\u0119biorc\u00f3w opcji w architekturze serwisu (np. p\u0142atnych us\u0142ug, zg\u00f3d na okre\u015blone dzia\u0142ania) i ukrywaniu tych, kt\u00f3re konsument prawdopodobnie wybra\u0142by, gdyby by\u0142y przedstawione w taki sam spos\u00f3b. Za podobne praktyki na\u0142o\u017cono kar\u0119 na Vinted<\/a>, w wysoko\u015bci ponad 5,3 mln z\u0142, a zarzuty otrzyma\u0142a sp\u00f3\u0142ka OLX<\/a>. Z\u00a0kolei Allegro <\/a>– za bezprawne przyznanie sobie przez sp\u00f3\u0142k\u0119 mo\u017cliwo\u015bci zmiany regulamin\u00f3w, m.in. dotycz\u0105cych us\u0142ugi Smart zosta\u0142o ukarane kwot\u0105 blisko 4 mln z\u0142. UOKiK przygl\u0105da\u0142 si\u0119 tak\u017ce praktykom firm, kt\u00f3re mog\u0105 oferowa\u0107 tworzenie fa\u0142szywych opinii hurtowo bez jakiegokolwiek kontaktu z\u00a0ocenianym produktem lub us\u0142ug\u0105. Sprawdzone zosta\u0142y zasady wsp\u00f3\u0142pracy m.in. w ramach tzw. marketingu szeptanego czy us\u0142ugi polegaj\u0105cej na \u201egwarantowaniu oryginalnych, wiarygodnych opinii\u201d. Zebrane informacje oraz dowody pozwoli\u0142y ukara\u0107 za wprowadzanie konsument\u00f3w w b\u0142\u0105d trzy firmy: Opinie.pro,\u00a0SN Marketing<\/a> oraz Agencja City Damian Trzci\u0144ski<\/a>. \u0141\u0105cznie sankcje finansowe wynios\u0142y 110 tys. z\u0142.<\/p>\n <\/p>\n Ponadto od ponad p\u00f3\u0142 roku konsumenci mog\u0105 korzysta\u0107 z ustawowych wakacji kredytowych.\u00a0Prezes UOKiK od pocz\u0105tku obowi\u0105zywania przepis\u00f3w w ramach prowadzonych\u00a0post\u0119powa\u0144 wyja\u015bniaj\u0105cych\u00a0monitorowa\u0142, jak banki o nich informuj\u0105 i je realizuj\u0105. Konsumenci skar\u017cyli si\u0119 m.in. na to, \u017ce banki uniemo\u017cliwiaj\u0105 im wnioskowanie o\u00a0wakacje kredytowe na jednym formularzu na wszystkie przewidziane prawem 8 okres\u00f3w. Po wezwaniach Prezesa UOKiK wi\u0119kszo\u015b\u0107 bank\u00f3w wycofa\u0142a si\u0119 z takich praktyk. Tym, kt\u00f3re tego nie zrobi\u0142y, zosta\u0142 postawiony zarzut naruszania zbiorowych interes\u00f3w konsument\u00f3w, w wyniku czego BNP Paribas i Bank Pocztowy<\/a> zosta\u0142y ukarane \u0142\u0105czn\u0105 kwot\u0105 blisko 3 mln z\u0142.<\/p>\n Prezes UOKiK postawi\u0142 tak\u017ce zarzuty dziewi\u0119ciu bankom w zwi\u0105zku z nieautoryzowanymi transakcjami. Podstaw\u0105 zarzut\u00f3w jest analiza skarg konsument\u00f3w oraz reakcji i odpowiedzi bank\u00f3w na zg\u0142oszenia kradzie\u017cy pieni\u0119dzy z kont konsument\u00f3w.<\/p>\n Inspekcja Handlowa<\/strong><\/p>\n Prezes UOKiK dba o bezpiecze\u0144stwo produkt\u00f3w w Polsce tak\u017ce przy pomocy Inspekcji Handlowej. Urz\u0105d planuje, koordynuje i monitoruje kontrole prowadzone przez wojew\u00f3dzkie inspektoraty Inspekcji Handlowej (WIIH), a tak\u017ce analizuje ich wyniki. W 2022 r. Inspekcja Handlowa przeprowadzi\u0142a \u0142\u0105cznie ponad 19,7 tys. kontroli w zakresie og\u00f3lnego bezpiecze\u0144stwa produkt\u00f3w, oceny zgodno\u015bci wyrob\u00f3w z wymaganiami oraz pozosta\u0142ych kontroli dotycz\u0105cych produkt\u00f3w nie\u017cywno\u015bciowych i us\u0142ug <\/strong>(w tym obowi\u0105zk\u00f3w informacyjnych przedsi\u0119biorc\u00f3w). Rozpocz\u0119ty zosta\u0142 #CyklOdzie\u017cowy<\/a> – w akredytowanych laboratoriach UOKiK zweryfikowano sk\u0142ad surowcowy ubra\u0144. Na podstawie wynik\u00f3w kontroli Prezes UOKiK wszcz\u0105\u0142 post\u0119powanie wyja\u015bniaj\u0105ce<\/a> maj\u0105ce na celu ustalenie czy deklaracje dw\u00f3ch producent\u00f3w odzie\u017cy s\u0105 zgodne z prawd\u0105. Pod lup\u0119 trafi\u0142y tak\u017ce m.in. akcesoria sk\u00f3rzane<\/a> i obuwie<\/a> \u2013 pod k\u0105tem zawarto\u015bci substancji chemicznych, kosmetyki<\/a> \u2013 ich oznakowanie, informacje o sk\u0142adzie, termin wa\u017cno\u015bci, bi\u017cuteria<\/a> \u2013 sprawdzono ilo\u015b\u0107 niklu w produktach. Zadbano tak\u017ce o bezpiecze\u0144stwo najm\u0142odszych \u2013 kontrole obj\u0119\u0142y m.in. wanienki<\/a> dla niemowlak\u00f3w oraz zabawki<\/a>. Dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy z Krajow\u0105 Administracj\u0105 Skarbow\u0105 uda\u0142o si\u0119 zatrzyma\u0107 prawie 30 tys. sztuk niebezpiecznych zabawek<\/a> jeszcze na granicy.<\/p>\n UOKiK jest odpowiedzialny r\u00f3wnie\u017c za zarz\u0105dzanie systemem monitorowania i kontrolowania jako\u015bci paliw. W zakresie\u00a0paliw\u00a0(benzyna, olej nap\u0119dowy, gaz LPG)\u00a0w 2022 r. IH\u00a0przeprowadzi\u0142a \u0142\u0105cznie ponad 1700 kontroli oraz\u00a0(do czasu zawieszenia wymaga\u0144 jako\u015bciowych) ponad 300\u00a0kontroli jako\u015bci paliw sta\u0142ych.<\/p>\n Bezpiecze\u0144stwo produkt\u00f3w i nadz\u00f3r rynku<\/strong><\/p>\n Ochrona konsument\u00f3w obejmuje r\u00f3wnie\u017c bezpiecze\u0144stwo produkt\u00f3w. UOKiK analizuje wyniki kontroli Inspekcji Handlowej i nap\u0142ywaj\u0105ce sygna\u0142y, w szczeg\u00f3lno\u015bci skargi konsumenckie oraz powiadomienia od organ\u00f3w nadzoru innych pa\u0144stw cz\u0142onkowskich UE w\u00a0ramach unijnego systemu RAPEX<\/a>. G\u0142\u00f3wnym jego celem jest szybka wymiana informacji na temat produkt\u00f3w stwarzaj\u0105cych zagro\u017cenie. W systemie znajduj\u0105 si\u0119 tak\u017ce dane o\u00a0dzia\u0142aniach, jakie podj\u0119\u0142y pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie b\u0105d\u017a sami przedsi\u0119biorcy, aby wykluczy\u0107 lub ograniczy\u0107 obr\u00f3t niebezpiecznymi produktami.<\/p>\n W 2022 r. Prezes UOKiK zainicjowa\u0142 129 spraw z zakresu og\u00f3lnego bezpiecze\u0144stwa<\/strong> produkt\u00f3w<\/strong>, w tym 91 czynno\u015bci wyja\u015bniaj\u0105cych oraz 38 post\u0119powa\u0144 administracyjnych. W\u00a02022 r. Urz\u0105d otrzyma\u0142 277 dobrowolnych powiadomie\u0144 <\/strong>od przedsi\u0119biorc\u00f3w o\u00a0produktach stwarzaj\u0105cych zagro\u017cenie.<\/p>\n Ponadto UOKiK zainicjowa\u0142 222 sprawy z zakresu zgodno\u015bci wyrob\u00f3w z unijnymi wymaganiami<\/strong>, w tym 79 czynno\u015bci wyja\u015bniaj\u0105cych oraz 143 post\u0119powania administracyjne.<\/p>\n Do systemu Safety Gate\/RAPEX UOKiK przekaza\u0142 173 zg\u0142oszenia, kt\u00f3re dotyczy\u0142y ponad 1,6 mln sztuk produkt\u00f3w. Najwi\u0119cej zg\u0142osze\u0144 dotyczy\u0142o zabawek.<\/p>\n \u00a0<\/strong><\/p>\n Laboratoria<\/strong><\/p>\n Badania laboratoryjne s\u0142u\u017c\u0105 eliminowaniu z rynku produkt\u00f3w niespe\u0142niaj\u0105cych wymaga\u0144 lub stwarzaj\u0105cych zagro\u017cenie dla konsument\u00f3w. W 2022 r. laboratoria UOKiK<\/strong> zbada\u0142y \u0142\u0105cznie ponad 2 tys. pr\u00f3bek w zwi\u0105zku z kontrolami IH, w kt\u00f3rych oznaczono ponad 27 tys. parametr\u00f3w<\/strong>.<\/p>\n Legislacja<\/strong><\/p>\n Ubieg\u0142y rok to r\u00f3wnie\u017c prace legislacyjne. Pod koniec 2022 r. wesz\u0142y w \u017cycie zmiany prawne<\/a> pozwalaj\u0105ce na skuteczniejsz\u0105 walk\u0119 z zatorami p\u0142atniczymi. UOKiK przygotowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c zmiany w systemie ochrony konsument\u00f3w<\/a>, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y obowi\u0105zywa\u0107 1 stycznia 2023 roku. Znowelizowane zosta\u0142y polskie akty prawne, m.in. ustawa o prawach konsumenta, ustawa o\u00a0przeciwdzia\u0142aniu nieuczciwym praktykom rynkowym, ustawa o informowaniu o cenach towar\u00f3w i us\u0142ug oraz Kodeksie cywilnym. Wynika\u0142o to z implementacji dyrektywy Omnibus. Dodatkowo z inicjatywy Prezesa UOKiK wprowadzono regulacje, kt\u00f3re maj\u0105 ukr\u00f3ci\u0107 nieuczciwe praktyki na pokazach handlowych. Celem zmian jest przede wszystkim dostosowanie przepis\u00f3w chroni\u0105cych konsument\u00f3w do\u00a0dynamicznie rozwijaj\u0105cego si\u0119 \u015bwiata cyfrowego. <\/em>Dzi\u0119ki nowym regulacjom \u0142atwiej jest walczy\u0107 z takimi niekorzystnymi dla konsument\u00f3w zjawiskami jak fikcyjne promocje, podw\u00f3jna jako\u015b\u0107 produkt\u00f3w w r\u00f3\u017cnych krajach, wykupywanie bilet\u00f3w na koncerty przez boty czy fa\u0142szywe opinie w internecie.<\/p>\n Prezes UOKiK jako organ administracji centralnej anga\u017cowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w tworzenie skutecznych regulacji prawnych. W 2022 r. Urz\u0105d zar\u00f3wno opracowywa\u0142 projekty akt\u00f3w prawnych, jak i przeanalizowa\u0142 ponad 2 tys. projekt\u00f3w ustaw i rozporz\u0105dze\u0144 i innych dokument\u00f3w rz\u0105dowych<\/strong>, aby zaopiniowa\u0107 je pod wzgl\u0119dem potencjalnego wp\u0142ywu na konkurencj\u0119 i sytuacj\u0119 konsument\u00f3w.<\/p>\n Edukacja<\/strong><\/p>\n Wa\u017cna w dzia\u0142aniach UOKiK jest r\u00f3wnie\u017c edukacja konsument\u00f3w i przedsi\u0119biorc\u00f3w. W 2022 r. przeprowadzona zosta\u0142a m.in. kampania \u201eStracisz dane, stracisz pieni\u0105dze!\u201d<\/a>.<\/strong> Prezes UOKiK ostrzega\u0142 w niej przed gro\u017ab\u0105 utraty danych i \u015brodk\u00f3w finansowych oraz apelowa\u0142 o\u00a0wzmo\u017con\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107 konsument\u00f3w. Spoty kampanii, poza publicznymi mediami, mo\u017cna by\u0142o te\u017c obejrze\u0107 lub us\u0142ysze\u0107 w ca\u0142ym kraju: w telewizji, radiu, na portalach internetowych i w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych, a tak\u017ce na no\u015bnikach w przestrzeni publicznej. W inicjatyw\u0119 edukacyjn\u0105 UOKiK w\u0142\u0105czy\u0142o si\u0119 – bezp\u0142atnie emituj\u0105c spoty – og\u00f3\u0142em a\u017c 190 podmiot\u00f3w.<\/p>\n UOKiK przygotowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c projekt edukacyjny dla przedszkolak\u00f3w <\/strong>\u201eABC Ma\u0142ego Konsumenta\u201d<\/a>, kt\u00f3ry w przyjazny i przyst\u0119pny spos\u00f3b, \u0142\u0105cz\u0105c nauk\u0119 z zabaw\u0105, przybli\u017ca\u0142 najm\u0142odszym podstawowe poj\u0119cia i zasady dotycz\u0105ce robienia zakup\u00f3w. Z kolei dla uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 ponadpodstawowych dedykowany zosta\u0142 program <\/strong>\u201eM\u0142odzie\u017c z pr@wem na czasie\u201d<\/a> dotycz\u0105cy promocji praw konsumenta w internecie oraz przybli\u017cenia kwestii zwi\u0105zanych z\u00a0cyberbezpiecze\u0144stwem oraz oszustwami w sieci.<\/strong><\/p>\n Urz\u0105d zorganizowa\u0142 tak\u017ce we wsp\u00f3\u0142pracy z Fundacj\u0105 ProPublica cykl dwunastu webinar\u00f3w edukacyjnych, kt\u00f3re porusza\u0142y najbardziej istotne i aktualne dla konsument\u00f3w tematy.<\/p>\n Poniewa\u017c rok 2022 by\u0142 czasem du\u017cej aktywno\u015bci Prezesa Urz\u0119du w tematyce dzia\u0142a\u0144 w\u00a0internecie, nie mog\u0142o zabrakn\u0105\u0107 obecno\u015bci UOKiK w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych \u2013 od kwietnia prowadzony jest profil na Instagramie<\/a>, gdzie publikowane s\u0105 posty edukacyjne i\u00a0aktualno\u015bci z pracy Urz\u0119du. Obserwuje go ponad 24 tys. u\u017cytkownik\u00f3w. Jest to kana\u0142, w kt\u00f3rym w szczeg\u00f3lno\u015bci propagowane s\u0105 rekomendacje dla influencer\u00f3w, a tak\u017ce bezpiecze\u0144stwo produkt\u00f3w czy edukacja konsumencka. UOKiK przygotowa\u0142 te\u017c dla tw\u00f3rc\u00f3w internetowych bezp\u0142atne narz\u0119dzie \u2013 filtr AR<\/a> \u201eOznaczamreklamy\u201d, kt\u00f3ry w\u00a0atrakcyjny i czytelny spos\u00f3b u\u0142atwia oznaczanie materia\u0142\u00f3w o charakterze komercyjnym.\u00a0Dzia\u0142ania UOKiK wobec influencer\u00f3w odbi\u0142y si\u0119 wieloma pozytywnymi dzia\u0142aniami w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych i\u00a0sprawi\u0142y, \u017ce tw\u00f3rcy internetowi bardziej dbaj\u0105 o transparentno\u015b\u0107. Wielu z nich poprawi\u0142o oznakowanie post\u00f3w sponsorowanych. Ponadto, kampania Prezesa UOKiK #Oznaczamreklamy zosta\u0142a nominowana w konkursie Noizz Zmiany 2022 i wygra\u0142a (ju\u017c w 2023 r.) plebiscyt internaut\u00f3w, kt\u00f3rzy wybrali j\u0105 Zmian\u0105 Roku w kategorii Online. UOKiK rozwija tak\u017ce profil na Twitterze<\/a>, gdzie obserwowany jest przez ponad 18 tys. internaut\u00f3w.<\/p>\n Pomoc dla konsument\u00f3w:<\/strong><\/p>\n Tel. 801\u00a0440\u00a0220 lub 222 66 76 76 \u2013 infolinia konsumencka <\/p>\n
\nE-mail: porady@dlakonsumentow.pl<\/a>
\nRzecznicy konsument\u00f3w<\/a> \u2013 w twoim mie\u015bcie lub powiecie
\nRzecznik Finansowy<\/a> \u2013 po odrzuceniu reklamacji przez instytucj\u0119 finansow\u0105<\/p>\n