<\/p>\n
NORD STREAM 2 \u2013 MAKSYMALNE KARY PREZESA UOKIK<\/p>\n
[Warszawa, 7pa\u017adziernika2020 r.] <\/strong>Wydanie precedensowej decyzji i na\u0142o\u017ceniemaksymalnej kary zwi\u0105zane jest z zako\u0144czonym post\u0119powaniem<\/a>UOKiKw sprawie sp\u00f3\u0142ki odpowiedzialnej za budow\u0119 i eksploatacj\u0119 gazoci\u0105gu NordStream 2bez wymaganej zgody Prezesa UOKiK.Dwa lata temu postawiono w tej sprawie zarzuty sze\u015bciu przedsi\u0119biorcom. Byli to: rosyjski\u00a0Gazprom, francuski Engie Energy (kraj rejestracji: Szwajcaria), niemiecki Uniper, austriacki OMV, holendersko-brytyjski Shell oraz niemiecki Wintershall\u00a0(ostatnie cztery sp\u00f3\u0142ki s\u0105 zarejestrowane w Holandii).<\/p>\n Przeprowadzone przez polski urz\u0105d antymonopolowy post\u0119powanie wykaza\u0142o, \u017ce w 2017 r. pomimo braku zgody na utworzenie wsp\u00f3lnego przedsi\u0119biorcy, 6 sp\u00f3\u0142ek(uczestnik\u00f3w konsorcjum NordStream 1) zawar\u0142o szereg um\u00f3w dotycz\u0105cych finansowania NS2, co w efekcie by\u0142o potwierdzeniem ich wa\u017cnej i niezb\u0119dnej roli w ca\u0142ym projekcie. Umowy zawarte pomi\u0119dzy uczestnikami dotyczy\u0142y zar\u00f3wno finansowaniajak i wielu uprawnie\u0144, np. mo\u017cliwo\u015bci ingerowania w dzia\u0142alno\u015b\u0107 NS2. Ponadto ustanawiaj\u0105c zastaw na akcjachNordStream 2 finansuj\u0105cy stali si\u0119 \u201equasi\u201d akcjonariuszami tej sp\u00f3\u0142ki \u2013 w przypadku niewype\u0142nienia umowy kredytowej przez Gazprom przej\u0119liby akcje sp\u00f3\u0142ki buduj\u0105cej gazoci\u0105g. Korzy\u015bci i zobowi\u0105zania zwi\u0105zane z udzia\u0142em w ca\u0142ym przedsi\u0119wzi\u0119ciu by\u0142y dla wszystkich jasno ustalone.<\/p>\n – W grudniu 2015 r., w momencie pierwszego zg\u0142oszeniautworzenia joint venture, uczestnicy skonkretyzowali \u201ezamiar koncentracji\u201d, kt\u00f3ry nigdy z ich plan\u00f3w nie znikn\u0105\u0142. Ka\u017cdy kolejny ruch to jedynie pr\u00f3ba przekszta\u0142cenia formy uczestnictwa. Wszystkie podmioty by\u0142y \u015bwiadome podejmowanych dzia\u0142a\u0144, dok\u0142adnie ci sami przedsi\u0119biorcy w tych samych udzia\u0142ach finansowali przecie\u017c wcze\u015bniej utworzenie gazoci\u0105gu NS1. Nieca\u0142y rok p\u00f3\u017aniej, po tym jak Prezes UOKiK przedstawi\u0142 powa\u017cne zastrze\u017cenia do koncentracji, Gazprom podpisa\u0142 z 5 zachodnioeuropejskimi koncernami energetycznymi umowy dotycz\u0105ce gazoci\u0105gu NS2.Zgodnie z nimi po\u0142owa koszt\u00f3w budowy gazoci\u0105gu, kt\u00f3rego \u0142\u0105czna warto\u015b\u0107 szacowana jest na 9,5 mld euro, mia\u0142a zosta\u0107 sfinansowana w\u0142a\u015bnie przez te 5 koncern\u00f3w \u2013 po 950 mln euro ka\u017cdy. Drug\u0105 po\u0142ow\u0119 mia\u0142 pokry\u0107 Gazprom. Te same podmioty, kt\u00f3re na mocy obowi\u0105zuj\u0105cych w Polsce przepis\u00f3w prawa chroni\u0105cych konkurencj\u0119 wnioskowa\u0142y wcze\u015bniejo zgod\u0119 i jej od nas nie dosta\u0142y, sta\u0142y si\u0119 stronami um\u00f3w finansuj\u0105cych. <\/em>Przy czym ich poziom zaanga\u017cowania finansowegopozosta\u0142 analogiczny, a warunki finansowania okre\u015blone zosta\u0142y w spos\u00f3b umo\u017cliwiaj\u0105cy przej\u0119cie udzia\u0142\u00f3w w NS2 w p\u00f3\u017aniejszym etapie projektu. Jednolity i wsp\u00f3lny dla wszystkich uczestnik\u00f3w koncentracji jest r\u00f3wnie\u017c interes towarzysz\u0105cy realizacjiprojektu<\/em>\u2013 wyja\u015bnia Tomasz Chr\u00f3stny, Prezes UOKiK.<\/p>\n Zdaniem Prezesa UOKiK dzia\u0142ania te s\u0105 obej\u015bciem przez niedosz\u0142ych wsp\u00f3lnik\u00f3w NordStream 2 obowi\u0105zku uzyskania zgody Prezesa UOKiK na utworzenie sp\u00f3\u0142ki finansuj\u0105cej budow\u0119 ruroci\u0105gu. Cel wszystkich dzia\u0142a\u0144 by\u0142 identyczny. Zar\u00f3wno utworzenie joint venture, jak i zawarcie p\u00f3\u017aniejszych um\u00f3w mia\u0142o na celu sfinansowanie budowy.<\/p>\n \u00a0\u2013 Gdyby <\/em>projekt by\u0142 tylko finansowy, w\u00f3wczas Gazprom spokojnie m\u00f3g\u0142 uzyska\u0107 finansowanie od Rz\u0105du Federacji Rosyjskiej czy z bank\u00f3w komercyjnych, by\u0107 mo\u017ce by\u0142by w stanie zrealizowa\u0107 gosamodzielnie. Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce dzia\u0142anie w charakterze instytucji finansowej nie nale\u017cy do podstawowej dzia\u0142alno\u015bci \u017cadnego z pozosta\u0142ych uczestnik\u00f3w koncentracji. Przede wszystkimUniper, Engie, OMV, Shell oraz Wintershall s\u0105 klientami, a czasem tak\u017ce konkurentami Gazpromu na rynku gazu. Finansowanie wsp\u00f3lnego przedsi\u0119biorcy dokonywane przez uczestnik\u00f3w rynku gazu, a nie instytucje finansowe, \u015bwiadczy o wyst\u0105pieniu wsp\u00f3lnych interes\u00f3w gospodarczych pomi\u0119dzy tymi wszystkimi podmiotami. Bez udzia\u0142u tych podmiot\u00f3w NordStream 2 nie by\u0142by w stanie funkcjonowa\u0107 i prowadzi\u0107 projektu budowy gazoci\u0105gu w ramach Unii Europejskiej, a zatem prawdopodobnie w og\u00f3le by nie powsta\u0142\u2013 wyja\u015bnia Tomasz Chr\u00f3stny, Prezes UOKiK.<\/em><\/p>\n Oceniaj\u0105c stopie\u0144 naruszenia przepis\u00f3w Prezes UOKiK uzna\u0142, \u017ce sp\u00f3\u0142ki nigdy nie zrezygnowa\u0142y z zamiaru dokonania koncentracji, ale zrealizowa\u0142y go w innej formie. \u017baden z przedsi\u0119biorc\u00f3w nie zawiadomi\u0142 o tych dzia\u0142aniach polskiego urz\u0119du antymonopolowego,lekcewa\u017c\u0105c tym samymprawo obowi\u0105zuj\u0105ce w Polsce, to\u017csame z obowi\u0105zuj\u0105cymi regulacjami Unii Europejskiej. Realizacja projektu stanowi tym samym z\u0142amanie przepis\u00f3w prawa oraz regu\u0142 uczciwej konkurencji, kt\u00f3rego skutkami jest zwi\u0119kszenie uzale\u017cnienia odbiorc\u00f3w gazu na rynku wewn\u0119trznym od jednego dostawcy \u2013 Gazpromu.<\/p>\n Taka sytuacja mo\u017ce skutkowa\u0107 powa\u017cnymi konsekwencjami dla gospodarki Polski i Unii Europejskiej, w szczeg\u00f3lno\u015bci poprzez terytorialne ograniczenia w dostawach gazu ziemnego oraz wzrost cen gazu dla odbiorc\u00f3w finalnych, w szczeg\u00f3lno\u015bci polskich konsument\u00f3w.Wysokie koszty realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia mog\u0105 bowiem zosta\u0107 zrekompensowane wy\u017cszymi rachunkami p\u0142aconymi przez polskich odbiorc\u00f3w gazu ziemnego, za\u015b pozycja negocjacyjna g\u0142\u00f3wnego uczestnika konsorcjum, tj. Gazpromu, znacz\u0105co wzro\u015bnie tak wzgl\u0119dem Polski, jak i pozosta\u0142ych Pa\u0144stw Cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej. W efekcie na realizacji przedsi\u0119wzi\u0119cia ucierpia\u0142aby nie tylko konkurencja na rynku, ale r\u00f3wnie\u017c konsumenci.<\/p>\n Sp\u00f3\u0142ki finansuj\u0105ce gazoci\u0105g dzia\u0142a\u0142y umy\u015blnie, dlatego zosta\u0142y ukaranemaksymalnymi sankcjami finansowymi wynosz\u0105cymi w ka\u017cdym przypadku 10 proc. rocznego obrotu:<\/p>\n Ponadto Prezes Urz\u0119du nakaza\u0142 stronom rozwi\u0105zanie um\u00f3w zawartych, by finansowa\u0107 NS2. Pozwoli to na przywr\u00f3cenie stanu konkurencji sprzed dokonania koncentracji. Sp\u00f3\u0142ki maj\u0105 30 dni od otrzymania decyzji na rozwi\u0105zanie kontrakt\u00f3w, za\u015b w przypadku zaskar\u017cenia decyzji do s\u0105du od jej uprawomocnienia.<\/p>\n – Nie znalaz\u0142em \u017cadnych okoliczno\u015bci \u0142agodz\u0105cych. Dzia\u0142ania 6 sp\u00f3\u0142ek wywar\u0142y negatywny wp\u0142yw na konkurencj\u0119 na rynku gazu ziemnego w Polsce, kt\u00f3ry odgrywa ogromn\u0105 rol\u0119 dla ca\u0142ej gospodarki, w tym sytuacji gospodarstw domowych. <\/em>Uruchomienie NS2 zagrozi ci\u0105g\u0142o\u015bci dostaw gazu ziemnego do Polski, wysoce prawdopodobnyjest r\u00f3wnie\u017c wzrost cen surowca, kt\u00f3rym zostan\u0105 obci\u0105\u017ceni polscy konsumenci. Realizacja tej inwestycji zwi\u0119ksza zale\u017cno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105 od rosyjskiego gazu nie tylko Polski, ale i innych kraj\u00f3w europejskich. Pod wzgl\u0119dem bezpiecze\u0144stwa energetycznego przedsi\u0119wzi\u0119cie to dzieli Europ\u0119 na dwie cz\u0119\u015bci, z granic\u0105 na Odrze. Zadziwia brak zrozumienia tej kwestii przez zachodnie koncerny, bior\u0105ce udzia\u0142 w przedsi\u0119wzi\u0119ciu naruszaj\u0105cym nie tylko konkurencj\u0119 na rynku, ale r\u00f3wnie\u017c europejskie bezpiecze\u0144stwo energetyczne.Dlatego na\u0142o\u017cone kary finansowe maj\u0105 zar\u00f3wno nak\u0142oni\u0107 strony do przestrzegania prawa, jak i zniech\u0119ci\u0107 w przysz\u0142o\u015bci inne podmioty do podobnych zachowa\u0144 naruszaj\u0105cych prawo antymonopolowe. W tym wypadku niezb\u0119dne by\u0142o r\u00f3wnie\u017c zastosowanieinnych \u015brodk\u00f3w prawnych, tak by przywr\u00f3ci\u0107 stan sprzed dokonania koncentracji. Skorzystali\u015bmy ze wszystkich przys\u0142uguj\u0105cych nam narz\u0119dzi<\/em>\u2013 wyja\u015bnia Prezes UOKiK Tomasz Chr\u00f3stny.<\/p>\n Sprawa NordStream2 w UOKiK \u2013 historia dochodzenia antymonopolowego<\/strong><\/p>\n W 2015 r. do UOKiK wp\u0142yn\u0105\u0142 wniosek sze\u015bciu sp\u00f3\u0142ek o zgod\u0119 na utworzenie wsp\u00f3lnego przedsi\u0119biorcy\u00a0odpowiedzialnego za budow\u0119 i eksploatacj\u0119 gazoci\u0105gu NordStream 2. W 2016 r. Prezes Urz\u0119du wyda\u0142 zastrze\u017cenia do koncentracji, <\/strong>w kt\u00f3rych uzna\u0142, \u017ce planowana transakcjamo\u017ce doprowadzi\u0107 do ograniczenia konkurencji i przedstawi\u0142 zastrze\u017cenia<\/a>.Przedsi\u0119biorcy wycofali wniosek, co w praktyce oznacza\u0142o zakaz po\u0142\u0105czenia<\/a>. Tymczasem nied\u0142ugo potem pojawi\u0142y si\u0119 informacje, \u017ce niedoszli uczestnicy transakcji podpisali umow\u0119 na finansowanie gazoci\u0105gu. W zwi\u0105zku z tym wszcz\u0119to post\u0119powanie przeciw Gazpromowi i jego pi\u0119ciu kontrahentom o dokonanie transakcji bez zgody Prezesa UOKiK. <\/strong><\/p>\n W trakcie trwania post\u0119powania Prezes UOKiK kilkakrotnie zwraca\u0142 si\u0119 o dokumenty istotne dla sprawy do wszystkich sze\u015bciu podmiot\u00f3w. Dwa z nich: Gazprom<\/a> oraz Engie Energy<\/a> odm\u00f3wi\u0142y udzielenia informacji wa\u017cnych dla prowadzonego post\u0119powania,za co zosta\u0142y ukarane \u0142\u0105cznie kar\u0105 385 mln z\u0142.<\/p>\n Obowi\u0105zek uzyskania zgody Prezesa UOKiK na dokonanie koncentracji przez sp\u00f3\u0142ki zagraniczne, a tak\u017ce obowi\u0105zek wsp\u00f3\u0142pracy z Urz\u0119dem i udzielania \u017c\u0105danych informacji oraz dokument\u00f3w wynika z polskich przepis\u00f3w antymonopolowych, analogiczne regulacje w zakresie koncentracji, maj\u0105ce na celu zapewnienie uczciwej konkurencji na rynku, obowi\u0105zuj\u0105 we wszystkich Pa\u0144stwach Cz\u0142onkowskich Unii Europejskiej.<\/p>\n Za naruszenie zakazu dokonania koncentracji bez uzyskania zgody Prezesa UOKiK grozi kara do 10 proc. rocznego obrotu przedsi\u0119biorcy. Ponadto Prezes Urz\u0119du opr\u00f3cz sankcji finansowych mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zastosowa\u0107 daj\u0105ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 przywr\u00f3cenia stanu sprzed dokonania koncentracji.Prezes Urz\u0119du przypomina r\u00f3wnie\u017c, \u017ce kto poni\u00f3s\u0142 szkod\u0119 wskutek naruszenia prawa konkurencji mo\u017ce z\u0142o\u017cy\u0107 do s\u0105du cywilnego pozew przeciwko ka\u017cdemu z podmiot\u00f3w, kt\u00f3ry z\u0142ama\u0142 prawo.<\/strong><\/p>\n <\/p>\n\n